Los séniores de la UNED-A Coruña

martes, 22 de abril de 2014

"De Xestoso hasta Almería; su flora y su fauna". Por Lourdes Freire.



Alumna - Xestoso: Mª Lourdes Pérez Freire
Aula: Paderne


"Un grupo de alumnos e alumnas da Uned Senior de Xestoso, acompañados polo noso coordinador Luís Ángel Rodríguez Patiño, fixemos unha viaxe a Roquetas de Mar, Almería.

Ademais de convivir en harmonía durante os cinco días que durou a excursión; experiencia que todos nós valoramos moito; recorremos España de punta a punta, pasando polas comunidades autónomas de Galicia, Castela-León, Madrid, Castela-a Mancha e Andalucía.

Foi unha viaxe moi proveitosa en todos os aspectos, pero eu voume fixar, especialmente, nas diferentes especies vexetais e animais que poidemos observar, e tamén nos Parques Naturais polos que pasamos ou visitamos.
Saíndo de Galicia, comprobamos como as diferentes árbores de folla caduca están agromando de novo, ao chegar a primavera. No Bierzo, contemplamos o marabilloso espectáculo das cerdeiras en flor, e tamén os brotes dos viñedos.

Continuando por Castela-León, os grandes retazos verdes, nesta época do ano, dos campos de trigais que se estenden ao longo e ancho destas terras. E varios niños de cigoña nos campanarios dos diferentes pobos que salpican a xeografía castelá. Tamén aciñeiras aquí e acolá, e algunha mancha de chopos, nos humedais a beira dos ríos, cuxas folliñas están empezando a brotar. 

Logo, os viñedos de Rueda.

Xa na Serra de Guadarrama, o piñeiro silvestre con esa esbeltez e co seu tronco alaranxado. 

Arredor de Madrid, o terreo e pedregoso, anque con algunha matogueira e aciñeira polo medio dos penedos.

Despois, Castela-a Mancha. Máis trigais verdes, a terra aínda máis alaranxada. Rabaños de ovellas. Algunha granxa de vacas negras, supoñemos que nais de touros de lidia. Algunha que outra aciñeira, para aliviar o sol de consolación. Os Viñedos de Valdepeñas, etc...

Chegamos a Andalucía, e a provincia de Jaén cheíña de oliveiras. Canta extensión, canto aceite correndo polas veas desta terra!. É o seu sangue, o seu medio de vida. Logo, a provincia de Granada, coa Serra Nevada ao fondo -nevada de verdade-, aínda co seu manto branco cubríndolle a cabeza.

Los sénior en Almería


A provincia de Almería é moi diferente: montañas peladas, de colores laranxa, gris, amarelo... O seu clima subdesértico fai mella na paisaxe; pero, ten o seu encanto e a súa beleza, se non fora tan dura a supervivencia. Emporén, a vida bule en multitude de formas adaptadas ás duras condicións climáticas e xeográficas.

E chegando a Roquetas, El Ejido. Alí, está ese gran océano de plástico que, xunto coa gran Muralla China, son as dúas únicas obras humanas que se poden contemplar desde o espazo. E debaixo dese mar de plástico, brotan os tomates, as berenxenas, os pementos, os melóns, as sandías, etc. El Ejido é a despensa de Europa. Unha balsa de auga subterránea, atopada nos anos cincuenta do século pasado, cambiou a vida dos habitantes desta zona. Hoxe, quen traballa nos invernadeiros son maiormente inmigrantes, quen desempeñan un labor moi duro e que, desgraciadamente,  non sempre recibirán a recompensa económica xusta.

Camiño de Almería, na provincia de Ciudad Real, pasamos cerca do Parque Natural das Tablas de Daimiel. Os parques naturais son lugares cunhas características biolóxicas determinadas e que pretenden garantizar a protección e conservación da flora e fauna dos lugares que abarcan. Poden atoparse en calquera espazo xeográfico: mar, terra, deserto, etc...

O Parque Nacional das Tablas de Daimiel foi catalogado como tal en 1.973 e reclasificado en 1.980. Posúe un ecosistema chamado de Tablas Fluviais, formado polo desbordamento dun ou varios ríos; neste caso, o Guadiana, o Cigüela e o Záncara, entre outros. É un territorio moi llano, e isto fai que a auga non corra e forme as Tablas. É un humedal que se convertiu nunha zona integral de aves acuáticas. A súa fauna e flora son plantas e animais acuáticos.

Ademais de El Ejido, Roquetas, Almería, etc., un lugar moi importante que visitamos foi o Parque Natural de Cabo de Gata-Níjar.
En Cabo de Gata
           

A parte da observación directa que poidemos levar a cabo no noso paseo por diferentes lugares do parque, no Centro de Interpretación, a través dun vídeo, dos diferentes paneis e fotografías, e das amplas explicacións da persoa encargada, poidemos coñecer multitude de aspectos interesantísimos desta reserva natural.
            

É esta a zona máis seca do continente. As plantas que a colonizan están adaptadas a estas condicións climáticas. Existe aquí un dos complexos volcánicos máis singulares de Europa. Hai arbustos espiñosos e herbas anuais dispersos pola serra, no medio dos cales viven o raposo e a aguia-azor. A estepa litoral, as dunas e as antigas albufeiras, convertidas en salinas, son os principais ambientes naturais deste Parque.


Grupo Sénior en Almería
É un ambiente inhóspito, xa que, á sequedade do clima, engádeselle o solo areoso e pedregoso, a salinidade e os fortes e secos ventos do suroeste. Emporén, baixo as augas do mar que rodea este Parque, hai unha explosión de vida de todas as formas e colores que se poidan imaxinar.

A gandeiría, a agricultura, a pesca, a artesanía, a explotación das salinas e a minería, constituíron, desde sempre, o motor económico desta zona. E hoxendía convertiuse ademais, nun destino turístico moi aprezado pola súa gran beleza e valor xeolóxico.
Coma sempre, foi esta de Almería unha viaxe moi formativa e interesante, que todos nós aproveitamos ao máximo, e agradecemos ás persoas que no la fixeron posible."



           

"El agua dulce". Por José Rodríguez Pérez



Alumno - Xestoso: José Rodríguez
Aula: Paderne
Título del texto: "O auga doce", "El agua dulce"

"No uso doméstico, non teño especial impresión. Na nosa casa, xa había traída cando eu nacín. Eu xa recordo sempre ter auga na casa. Na casa, quere dicir na billa do vertedeiro, que era o único punto que había auga. 

Non había cuarto de baño para bañarse, que tampouco se facía diariamente. Adoitaba ser os sábados. Quentábase auga nunha pota grande e, na bodega, no chan, que era de terra, poñiamos unha tina da roupa, que daquela eran de chapa de ferro, cun baño de zinc, e unha tabla ao lado, para poñerse un de pé. Botábase auga na tina nun cazo vello, derramábse a auga sobre o corpo a modo de ducha, con xabón da marca Lagarto.
O water era a corte ou a horta, que se lle chamaba así ao terreo que linda coa casa. Nun recuncho, normalmente protexido por uns loureiros, para ter a intimidade necesaria. Alí, ía toda a familia facer as súas necesidades. Os nenos e sobre todo os vellos, durante a noite, usaban a bacenilla, elaborada de ferro cun baño de porcelana.




Pasado o tempo, púxose un baño, e a cousa mellorou moito.

A nosa traída de auga segue sendo a mesma. Ven dunha fonte próxima, e síguese usando despois de tantos anos. A tubería de condución ata a casa houbo que cambiala, pois era de gres, e ao aparecer os tractores rompía continuamente.

Todos estes cambios fixeron mellorar moito a hixiene e a comodidade. Pero, eu penso que a cousa non está resolta, nin moito menos, pois a contaminación medioambiental empeorou bastante. Contaminamos un volumen de auga excesivo. Cada día os manantiais están máis contaminados, cando hai moitos anos, era raro que o estiveran.

Outro recordo que gardo da auga doce era o ruido que producían os goteiras do tellado ao caer sobre os cacharros que se poñían para recollelas. Sobre todo, de noite, cando te metías na cama. Ese goteo continuo e monótono, nas noites de inverno, era un pouco depresivo.

Outra cousa que recibiamos con moita ilusión era a neve. Cando, nos invernos, te levantabas pola mañá, e estaba nevado. Era unha novidade. O cambio da paisaxe, e xogar con ela. O que máis faciamos eran bolos de neve. Ao ser pendiente a aldea, empezabas facendo unha bóla, que ía rodando polos arredores abaixo, o seu propio peso aportaba máis neve, que se ía incorporando á bóla, que se ía facendo máis grande cada vez e xa non podiamos movela do pesada que se facía.

Os cristais de xeo tamén nos daban moito xogo, que se formaban nas puzas, nas noites de xeada. Cando iamos para a escola, competíamos dalgunha maneira a ver quen atopaba o máis grande.
Finalmente, quero poñer de manifesto a miña preocupación por que a auga doce limpa non poida estar ao alcance de todos os habitantes do mundo, e que tantos millóns de persoas non poidan dispoñer dela, por culpa das inxusticias e o despilfarro doutros, inncluídos nós mesmos."


Lourdes Pérez Freire, alumna sénior en un artículo sobre el agua dulce para Galicia Dixital.







¿Te duele?... Nuevo enfoque del dolor del anciano.





Conferencia: ¿Te duele?... Nuevo enfoque del dolor del anciano.

Conferenciante: Marcelino Mosquera Pena. Médico especialista en Geriatría. Especialista en Medicina familiar y comunitaria del Hospital Arquitecto Marcide.

Lugar de celebración: Sede de la UNED Sénior en Cambás, Aranga.

Día: 8 de mayo de 2014.

Horario: de 16:30 a 19:30 horas.


Sinopsis: El envejecimiento de la población, los procesos oncológicos y el dolor no son hechos aislados ya que originan gran parte de la vida asistencial cotidiana. Se ha conseguido aumentar el índice de envejecimiento y la expectativa media de vida.

En esta situación a parte de otros tipo de dolor crónico, los procesos cancerosos ocupan un lugar primordial no solo por la frecuencia sino también por las graves consecuencias que acarrean (los ancianos constituyen la gran masa asistencial de la oncológica).

Los avances en la oncología en los últimos años ha mejorado el grado de respuesta en una amplia variedad de cánceres, y nuevos métodos como la medicina personalizada, que diseña terapias para cada paciente, promete grandes resultados en un futuro muy próximo.

El dolor sigue siendo uno de los principales motivos de consulta médica. Si embargo, su valoración y tratamiento siguen siendo un reto asistencial de primera magnitud. Siendo esta situación real crece de manera exponencial entre la población anciana. El dolor, como quinta constante vital, tiene su máxima interpretación en este sector etario.

Esperaos que através de iniciativas como esta, consigamos que nuestros mayores vean la importancia de este síntoma, aclaremos conceptos y mitos con la finalidad única de mejorar la calidad de vida de nuestros mayores.



Marcelino Mosquera






Yo me acuerdo... Lembranzas-Recuerdos


Jornada con el lema: "Yo me acuerdo..."



Día: Martes 22 de abril de 2014.

Lugar: Naves del Campo de la Feria. Momán.

Destinatarios: Alumnos de La UNED Sénior y todos los mayores que quiera transmitir sus vivencias y experiencias, así como voluntarios que ayuden a recoger y poner por escrito lo que transmitan nuestros mayores.

Profesor: Felipe Senén. Docente de la UNED Sénior, Historiador y Arqueólogo.

Programa y  horarios:  
  • de 11 a 14 horas: trabajo individual o por grupos.
  • de 14 a 15.30 horas: comida en los tres restaurantes del pueblo.
  • de 15.30 a 17.30 horas: finalización de los trabajos y recogida de todo el material. Comentario y explicaciones del profesor.








Recogida de información de la experiencia de los sénior en relación a:

Patrimonio Material e Inmaterial. 
  • Vigilancia, control, descubrimiento y potenciación de la riqueza patrimonial de la comarca; Eume y Terracha. 
  • Puesta en valor del folklore y de la sabiduría popular.
  • Participación en los mapas de patrimonio.
Historia Local. 
  • A través de la historia oral y del trabajo en papeles, documentos y publicaciones locales.
Memoria de la Escuela.
  • Investigación sobre los cambios en los procesos educativos.
  • Posible creación de un museo local.
Etnografía.
  • Estudio de las tradiciones populares, los cambios en los ciclos de vida y sus rituales: nacimiento, matrimonio- etc..., de  la historia de las fiestas y de los cultos locales. 
  • Estudio de oficios tradicionales.                                              
Cambio Climático.  
  • A partir de las observaciones realizadas sobre el terreno por los alumnos y posible rehabilitación de acuíferos.                                           
Arquelología Experimental.
  • Estudio de oficios tradicionales como vía de análisis para la reconstrcción de los procesos productivos del pasado: cantería, alfarería, elaboración de vino, elaboración de quesos, etc...
Turismo. 
  • Elaboración de rutas temáticas que pueden ser utilizadas por los Concellos.

NOTA. Está previsto que esta información la recoga con su camara el Director y colaborador de la UNED Sénior: Marcos Nine.   

lunes, 7 de abril de 2014

Cuidadores domiciliarios de ancianos






Curso: Cuidadores domiciliarios de ancianos
 

Reconocimiento como "Curso de interés sanitario": Consellería de Sanidade de la Xunta de Galicia, año 2009

Edición: VII

Horas: 600 horas repartidas en 10 módulos de 60 horas cada uno

Lugar: dependencias del Consejo de Ancianos, Xestoso-Cambás-Momán

Fechas de celebración: primer bloque: 21 de abril de 2014, segundo bloque: de septiembre de 2014 a junio de 2015 (fecha por determinar)

Plazo de inscripción: hasta el 21 de abril de 2014

Temática: materias de los bloques temáticos ofertados por la UNED Sénior, dedicadas, en muchos casos, a temas relacionados con la salud y la calidad de vida

Dotaciones materiales: camas articuladas, sillas de ruedas y otros dispositivos adecuados para la realización de prácticas 

Dirección: Luis Ángel Rodríguez Patiño. Licenciado en Filosofia-Teología, Derecho, Ciencias Politicas, Derecho Canónico, Trabajo Social y Criminología. Coordinador de LA UNED Sénior del Centro Asociado UNED A Coruña

Docencia: Marcelino Mosquera Pena.. Médico especialista en Geriatría. Especialista en Medicina familiar y comunitaria. Docente colaborador en la Escuela Universitaria de Fisioterapia de la Universidade da Coruña. Profesor tutor de la UNED-Senior de A Coruña

Finalidad:  responder a la necesidad de formar a aquellas personas que deben realizar labores de cuidado y asistencia a ancianos, y desean acceder a una formación elemental rigurosa en la materia. Ofrecer a los propios mayores pautas para su autocuidado

Objetivos:  adquisición de conocimientos teóricos necesarios para la ayuda a domicilio: habilidades y destrezas para la asistencia, manejo del estrés y afrontamiento de situaciones criticas con la persona dependiente, integración de la mujer en el medio rural. Evitar la despoblación, mejorar el cuidado de los mayores y evitar su desarrraigo, promover la igualdad y promover el autocuidado



jueves, 3 de abril de 2014

La ciudad de la la Cultura recibe a nuestros alumnos de la UNED Sénior A Coruña


La visita a la ciudad de la Cultura, ayer uno de abril, se realizó con motivo de la exposición Agua Doce, sita en las citadas instalaciones ubicadas en el Gaiás.

Crónica de la jornada contada por un alumno del programa sénior en A Coruña:


"Hoxe, día un de abril do 2.014, os alumnos e alumnas da Uned Senior de Xestoso, acompañados do noso profesor D. Felipe Senén López, visitamos, na Cidade da Cultura, a exposición Agua Doce. O noso profesor, durante a viaxe, xa nos foi introducindo en aspectos relativos ao tema, que nos axudaron moito á hora de comprender a marabillosa explicación que nos dou o guía.





No Gaiás, visitamos as diferentes plantas que acollen a exposición, acompañados por un guía que nos explicou, de forma moi clara e comprensible, todo o relacionado co que alí se amosa. Que só un tres por cen da auga do planeta é doce, e que só podemos aproveitar o un por cen, pois o outro dous por cen atópase nos casquetes polares. A auga é o que fai singular o noso planeta.

Na planta soto, estaba todo o relativo ás correntes subterráneas. Bitrubio, arquitecto romano, afirmaba nun dos seus libros, que, á hora de levantar unha cidade, o máis importante era o tema da auga. Detectar as correntes subterráneas. A cultura termal procede da época romana. Augas do subsolo con propiedades curativas.

Contemplamos o cadro da fonte da etena xuventude. A parte máxica da auga. Os geisers. A cloaca máxima de Roma. Un gravado de Piranesi. Un camafeo de imitación das Burgas que representa a Venus tomando o baño. Ilustracións do que Dante describe na Divina Comedia, dun autor braseleiro. Obras de enxeñería, como a gran cisterna de Estambul. Pezas de cerámica grega para levar auga.

Un espazo dedicado á cultura balnearia. Don Enrique Peinador en Mondariz xuntaba a moitos persoeiros: Dona Emilia Pardo Bazán, Castelao, etc. Os peinadores eran as moedas que se utilizaban dentro do Balneario de Mondariz.
Outra sala dedicada aos ríos principais do planeta, como o Nilo, o Nixer, en África. O Amazonas, o río máis caudaloso e máis longo do mundo. A principal reserva de auga doce do mundo. Na súa desembocadura, cabería Galicia. A súa vez, debaixo del, discorre a corrente subterránea máis grande do mundo. Todo isto é responsable da selva da superficie. O Ganxes, en cuxo delta viven oitenta millóns de persoas, etc... A carta xeométrica de Domingo Fontán. Foi tan importante que, menos as autoestradas e o Ave, toda a rede viaria galega está trazada baseándose nesta carta xeométrica.

En Europa, o Rin, o Volga, o Danubio. O Rin e o Danubio están unidos por unha canle. O Yangtse, a gran vía de Asia. O Mississipi, unha conca fundamental na historia dos Estados Unidos. Para nós, é a cuna da música americana.

A cultura da auga con estampas xaponesas, que foi importante para a arte mundial nos últimos douscentos anos, cunha gran sensibilidade pola paisaxe. Estas estampas forman parte do ocio e da educación visual dos xaponeses.



John Constable, o gran pai da paisaxe. Isto ocorre a partir do século XVIII. Pintaba os ríos, os lagos, as catedrais, sen saír de Suffolk, do seu condado.

Outro espazo dedicado ao intento do home por civilizar a auga, aos contenedores da auga. Esa idea de levar a auga canda un. A cerámica ten esa finalidade. O acueducto de Segovia, grande obra de enxeñería da época romana. As disputas pola auga. Os mapas que se levantaban para poder mediar nestas disputas. O tribunal das Augas de Valencia.

Oskar Kokoschka, pintor expresionista, autor do cadro da ponte de Waterloo. Outro cadro de Pérez Villaamil, pintor ferrolán, unha ponte na cidade de Fraga.

E, a última planta dedicada á metereoloxía, que aínda segue estando moi cerca da crenza. Prever o tempo é unha aproximación. En todas as culturas, a través de divinidades e de outros ritos, se intentaba invocar á chuvia ou o seu cese. Contemplamos obras relacionadas cos diferentes fenómenos atmosféricos. O arco da vella, de Bello Piñeiro, a neve, cadros procedentes de Austria, de Franz Sedlacek. A batalla nos Cárpatos, da primeira guerra mundial de Alfred Basel. A neve, a chuvia, o raio, de David Hockney (tres litografías).



A metereoloxía é hoxe unha ciencia. Porén, os artiluxios seguen sendo bastante arcaicos. O tempo predise coa observación a través de satélites, termómetros, barómetros, pluviómetros, etc.

Todo o proceso da auga é tan importante para nós que gastamos moito en buscala noutros planetas.
Foi moi interesante esta exposición. Só botamos de menos todo o relativo á contaminación da auga, pois disto non se nos falou nin vimos nada, e tamén como unha gran parte da poboación do mundo non ten acceso a auga potable. Tampouco aparece na exposición."



martes, 1 de abril de 2014

Los séniores de A Coruña del aula de Rianxo, reciben por primera vez el reconocimiento a su esfuerzo como alumnos UNED

Alegría y emoción. Fueron sentimientos que se vivieron durante la intensa jornada del sábado en el salón de actos en las instalaciones del auditorio municipal del Ayuntamiento de Rianxo. 

Adolfo Muiños, alcalde de Rianxo durante la entrega de diplomas


Su regidor, Adolfo Muiños, entregó los diplomas de la asignatura de informática, correspondientes a la superación del primer cuatrimestre de este curso. Muiños estuvo flanqueado por Antón Vilariño, responsable del proyecto sénior en Rianxo, y Miguel Somoza, profesor de Historia de la Educación en la UNED, Madrid.

Todos los presentes señalaron el éxito de este programa que permite a mayores de 55 años, adquirir nuevas destrezas, desarrollarse en campos diferentes y poco conocidos hasta el momento, aprender y adoptar nuevos conocimientos pero sobre todo, permite mejorar la calidad de vida de todos los alumnos que asisten regularmente a las actividades programadas.


Imagen: Diario de Arousa

Ver noticia en Diario de Arousa